оформить займ онлайн на карту без отказа кредит онлайн наличными срочно
You are here: Tư liệu nghiên cứu Ngoại giao Chớ mơ hồ trong quan hệ với 2 siêu cường Hoa Kỳ, Trung Quốc

Chớ mơ hồ trong quan hệ với 2 siêu cường Hoa Kỳ, Trung Quốc

Email In PDF.

hế tối đa các rủi ro.

Lợi thế chủ yếu nằm ở sự sẵn sàng của Trung Quốc để đầu tư vào cơ sở hạ tầng cơ bản như giao thông đường bộ, đường sắt hay sản xuất điện.

Rủi ro chủ yếu là các dự án sử dụng vốn Trung Quốc luôn đi kèm với chuỗi hệ lụy: phải nhận lao động (tay chân) Trung Quốc, gây xáo trộn xã hội và xâm nhập kinh tế (cả công nghệ lạc hậu và ô nhiễm cùng các nhà thầu chuyên đội vốn).

Để quản lý những rủi ro này, chính phủ các nước đối tác của "Một vành đai, một con đường" phải tập trung vào các điều khoản đảm bảo sự minh bạch và công bằng.

Trung Quốc vẫn quảng cáo "Một vành đai, một con đường" là sáng kiến phát triển kinh tế "hài hòa và toàn diện".

Nhưng cũng giống như Mỹ đã từng dùng các chương trình viện trợ để truyền bá ảnh hưởng chính trị của mình ở Đông Nam Á nửa thế kỷ trước, luôn có lo ngại rằng Trung Quốc đang sử dụng "Một vành đai, một con đường" để thúc đẩy tham vọng của ông Tập Cận Bình: 

Trở thành người xây dựng trật tự toàn cầu mới, thiết lập các luật chơi mới và các "trạng thái bình thường mới" có lợi cho Trung Quốc. [9]

Không mơ hồ với cả Trung Quốc lẫn Hoa Kỳ và bài học từ Rodrigo Duterte

Raul Dancel, phóng viên báo The Straits Times, Singapore thường trú tại Philippines ngày 10/5 bình luận về chiến lược ngoại giao khéo léo của Tổng thống Rodrigo Duterte trong quan hệ với 2 siêu cường Trung - Mỹ để tối đa hóa lợi ích cho Philippines.

Có những sự kiện khiến người ta đặt câu hỏi, phải chăng ông Rodrigo Duterte là một "con rối" của Trung Quốc? Raul Dancel trả lời ngắn gọn là: Không!

Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 30 bế mạc tại Manila hôm 29/4, ông Duterte ra tuyên bố của nước Chủ tịch ASEAN mà không nhắc gì đến việc Trung Quốc quân sự hóa 7 đảo nhân tạo bất hợp pháp ở Biển Đông, cũng không nhắc đến Phán quyết Trọng tài 12/7/2016.

alt
Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte trải thảm đỏ đón 3 tàu chiến Trung Quốc đến thăm Davao, ảnh: EPA.

Hai hôm sau, ông trải thảm đỏ đón 3 chiếm hạm Trung Quốc đến thăm thành phố quê hương mình, Davao, một vinh dự ông chưa từng dành cho bất kỳ hải quân quốc gia nào, kể cả tàu Nga khi sang thăm.

Một vài tuần trước, ông Duterte hủy bỏ kế hoạch thăm đảo Thị Tứ mà Philippines đang chiếm đóng (bất hợp pháp) ở Trường Sa (Khánh Hòa, Việt Nam).

Ngày Chủ nhật tới đây, 14/5 ông Duterte sẽ đến Bắc Kinh tham dự hội nghị thượng đỉnh Một vành đai, một con đường do ông Tập Cận Bình tổ chức.

Tất cả những động thái này khiến một số người cho rằng, ông Rodrigo Duterte đang "khấu đầu" trước Trung Nam Hải. Nhưng điều này không đúng.

Rodrigo Duterte đã mang về được nhiều thứ từ Trung Quốc trong khi ông cũng phải cho đi.

Tổng thống Philippines đã giành được những nhượng bộ của Bắc Kinh mà người tiền nhiệm Benigno Aquino III không thể có, sau khi khởi xướng vụ kiện trọng tài quật ngã yêu sách của Bắc Kinh ở Biển Đông.

Sau 5 năm ngư dân Philippines lại có thể quay trở lại đánh bắt trên bãi cạn Scarborough mà không bị xua đuổi bởi vòi rồng, đâm húc, thậm chí là uy hiếp bằng súng của lực lượng tuần duyên Trung Quốc.

Trong vài tuần tới, quân đội Philippines sẽ bắt đầu cải tạo đường băng và xây dựng cầu cảng mới, cảng cá và doanh trại trên đảo Thị Tứ, trong khi Trung Quốc đã và cho đến giờ vẫn thường quấy rối Philippines trên cung đường ra các điểm nước này đóng quân ở Trường Sa.

Ông Duterte mang về từ Trung Quốc cam kết đầu tư và viện trợ tổng trị giá hơn 24 tỉ USD sau chuyến thăm năm ngoái. 

Rodrigo Duterte đã rất kiên định với chính sách đối ngoại của mình khi tin rằng, Philippines đã dạt về phía Mỹ quá nhiều, và cần phải đưa đất nước mình trở về trung điểm, giữ đều khoảng cách với cả Bắc Kinh và Washington.

Mặc dù Duterte phát triển quan hệ mạnh mẽ với Trung Quốc, nhưng không có bất kỳ thay đổi căn bản nào trong quan hệ với Hoa Kỳ.

Ông có thể nhiếc móc Mỹ là "quốc gia của bọn đạo đức giả" hay phàn nàn về sự hiện diện của quân đội Mỹ trên lãnh thổ nước mình, nhưng ông không đả động gì đến thỏa thuận quốc phòng song phương.

Đây lá lỳ do tại sao Washington không mất ngủ vì ông Duterte, hoặc ít nhất là chưa.

Thậm chí ông Duterte có thể chỉnh đốn mối quan hệ này mà không sợ một cuộc tranh cãi nảy lửa ở Thượng viện, nơi sự kiểm soát của ông rất mong manh.

Duterte cũng không khiến dân chúng bị kích động vì cải thiện quan hệ với Trung Quốc, mặc dù chủ yếu dân Philippines ủng hộ Mỹ.

Đó là lý do tại sao, cho dù Rodrigo Duterte nói nhiều điều gay gắt, thậm chí rất khó nghe về Mỹ, Bộ trưởng Quốc phòng và các tướng lĩnh dưới quyền ông, ngay sau đó sẽ giải thích lại những gì ông vừa nói.

alt

Philippines, Singapore và Việt Nam với cân bằng quan hệ Trung - Mỹ ở Biển Đông

Cả Donald Trump lẫn Tập Cận Bình đều đã điện đàm với ông để trao đổi về bế tắc trên bán đảo Triều Tiên, nơi Philippines chưa bao giờ từng có vai trò quan trọng.

Đây là thước đo về hiệu quả trong chính sách đối ngoại của ông.

Bất chấp những tiếng nói chỉ trích ông về chiến dịch chống ma túy từ chính giới Hoa Kỳ, sự thừa nhận của Nhà Trắng với phát biểu ủng hộ Duterte trong cuộc chiến này từ Donald Trump hay Rex Tillerson đang là một chiến thắng với ông chủ Điện Manacanang. [10]

Cá nhân người viết cho rằng, trên đây là những góc nhìn khá đa chiều và sắc sảo, phản ánh những nhận thức đa dạng, đánh giá phân tích khách quan và bám sát hiện thực, về cạnh tranh chiến lược giữa 2 siêu cường Trung - Mỹ cũng như tác động, ảnh hưởng tới các nước nhỏ.

Người viết nhận thấy rằng, ngay trong lòng nước Mỹ, người Mỹ cũng chưa chắc hiểu hết được ý đồ thực sự của Nhà Trắng trong chính sách đối ngoại, thể hiện rõ qua sự lo lắng của phóng viên Javier C. Hernández báo The New York Times. [1]

Tuy nhiên, ở Đông Nam Á, Tổng thống Rodrigo Duterte lại cho thấy ông thực sự hiểu rất rõ Hoa Kỳ và Trung Quốc, khó khăn, vị thế cũng như cơ hội của đất nước mình trong bối cảnh 2 siêu cường cạnh tranh gay gắt ảnh hưởng của họ trên Biển Đông nói chung, với Philippines nói riêng. [10]

Ở hai đầu Nam - Bắc khu vực Đông Á, Rodrigo Duterte và Kim Jong-un là hai nhà lãnh đạo được nhiều người xem là "bất thường", là đối tượng thường bị truyền thông nước ngoài chỉ trích. 

Nhưng chính hai vị này đang cho thấy bản lĩnh và nhận định sắc sảo của mình, cũng như những phản ứng chiến lược với Hoa Kỳ, Trung Quốc để bảo vệ, tối đa hóa lợi ích quốc gia, giảm thiểu hết khả năng có thể các tác động tiêu cực trên bàn cờ địa chính trị của các siêu cường với đất nước mình.

Người viết cũng rất tâm đắc và chia sẻ bình luận của học giả Michael Vatikiotis đặc biệt có ý nghĩa với Việt Nam chúng ta.

Lưu ý của ông về mặt trái của Một vành đai, một con đường không thể không nghiên cứu kỹ, nếu muốn tránh những chuyện buồn liên miên về nhà thầu Trung Quốc. [11]

Michael Vatikiotis không né tránh hiện thực về sức mạnh đang lên của Bắc Kinh, một xu thế rất khó, nếu không muốn nói là không thể đảo ngược, ngay cả với Hoa Kỳ.

Nhưng đồng thời ông cũng chỉ ra những cơ hội và cách các nước nhỏ vượt qua thách thức, đó là tự mình phải xây dựng được hàng rào bảo vệ mình bằng sự minh bạch, công bằng và hiệu quả trong quan hệ với các siêu cường, nhất là Trung Quốc.

Tài liệu tham khảo:

[1]https://www.nytimes.com/2017/05/10/world/asia/trump-south-china-sea-allies.html?_r=0

[2]http://nationalinterest.org/feature/pressure-cooker-how-the-south-china-sea-can-help-america-20603

[3]https://www.nytimes.com/2017/04/19/business/china-companies-complain.html

[4]http://fortune.com/2016/12/01/china-cybersecurity-law-business/

[5]https://books.google.com.vn/books?id=JS63DAAAQBAJ&pg=PA84&lpg=PA84&dq=ccp+legitimacy+defend+chinese+territory&source=bl&ots=PSOJSUMbfp&sig=SVcOAyvbKckqVC4UlB2MYtE87-g&hl=en&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=ccp%20legitimacy%20defend%20chinese%20territory&f=false

[6]https://www.eia.gov/beta/international/regions-topics.cfm?RegionTopicID=SCS

[7]https://books.google.com.vn/books?id=7UlZBwAAQBAJ&pg=PA22&lpg=PA22&dq=%2260+percent%22+of+south+china+sea+trade+is+chinese&source=bl&ots=zLpaMyBESK&sig=5jyC6o_Y1XxleLml5HozhSJ7B0Q&hl=en&sa=X&redir_esc=y#v=onepage&q=%2260%20percent%22%20of%20south%20china%20sea%20trade%20is%20chinese&f=false

[8]https://amti.csis.org/atlas/

[9]http://asia.nikkei.com/Viewpoints/Michael-Vatikiotis/Riding-Xi-s-Belt-and-Road-bonanza?page=1

[10]http://www.straitstimes.com/opinion/the-3-way-link-up-that-just-keeps-on-giving-for-duterte

[11]http://tuoitre.vn/tin/kinh-te/20170510/hop-dong-dong-tau-bang-thep-nhat-nhung-dung-thep-trung-quoc/1312146.html

http://giaoduc.net.vn/Quoc-te/Cho-mo-ho-trong-quan-he-voi-2-sieu-cuong-Hoa-Ky-Trung-Quoc-post176514.gd